Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen 'deneme süresi' (TBK m.433) ile 4857 sayılı İş Kanunu'nda düzenlenen deneme süresi arasındaki temel farklar nelerdir? Özellikle süre ve toplu iş sözleşmesiyle uzatılma imkanı açısından karşılaştırınız.

TBK ve İş Kanunu'ndaki deneme süresi düzenlemeleri arasında önemli farklar bulunmaktadır: 1) **Süre:** - **TBK m.433:** 'Taraflar, hizmet sözleşmesine 'iki ayı aşmamak' koşuluyla deneme süresi koyabilirler.' TBK'ya tabi hizmet sözleşmelerinde deneme süresi en fazla 2 ay olabilir. - **İş Kanunu m.15:** 'Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi 'en çok iki ay' olabilir. Ancak deneme süresi 'toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar' uzatılabilir.' İş Kanunu'na tabi işçiler için de temel süre 2 ay olmakla birlikte, toplu iş sözleşmesi (TİS) ile bu sürenin 4 aya kadar çıkarılması mümkündür. 2) **Uzatma İmkanı:** - **TBK:** TBK'da deneme süresinin TİS ile uzatılabileceğine dair bir hüküm yoktur. Bu nedenle TBK'ya tabi ilişkilerde süre azami 2 aydır. - **İş Kanunu:** İş Kanunu, TİS'ler aracılığıyla deneme süresinin uzatılmasına açıkça imkan tanımaktadır. Bu, İş Kanunu'nun işçiyi koruyucu niteliği ve sendikal haklarla olan bağlantısının bir sonucudur. Her iki kanunda da deneme süresi içinde tarafların bildirim süresine uymaksızın ve tazminatsız fesih hakkı ile işçinin çalıştığı günlere ait ücret ve diğer haklarının saklı olması gibi temel sonuçlar benzerdir. (TBK m.433; 4857 SK m.15)