Hizmet sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte, sözleşmeden doğan 'bütün borçların muaccel olması' (TBK m.442) kuralını ve bu kuralın 'pazarlamacılık sözleşmesi' gibi özel durumlar için getirilen istisnalarını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62337

TBK m.442 uyarınca, 'Sözleşmenin sona ermesiyle, sözleşmeden doğan bütün borçlar muaccel olur.' Bu, genel bir kuraldır ve sözleşme sona erdiğinde, tarafların birbirlerinden olan tüm alacaklarının (ödenmemiş ücret, izin parası, masraflar vb.) hemen istenebilir hale geldiği anlamına gelir. **Pazarlamacılık Sözleşmesindeki İstisnalar:** Ancak aynı madde, özellikle pazarlamacının aracılık ettiği ve ifası daha sonraya kalan işlemlerdeki komisyon alacakları için bu genel kurala önemli istisnalar getirir. Muacceliyet anı, 'yazılı bir anlaşmayla' ertelenebilir. Bu erteleme süreleri şöyledir: - Üçüncü kişinin borcunu ifası sözleşme sona erdikten sonra olacaksa, muacceliyet en fazla 'altı aya' ertelenebilir. - İlişki dönemsel edimler içeriyorsa (örneğin, aylık taksitli bir satış), süre 'bir yıla' kadar ertelenebilir. - Sigorta sözleşmelerinde veya ifası altı aydan uzun süren işlerde ise süre 'iki yıla' kadar ertelenebilir. Bu istisnalar, komisyonun, temelini oluşturan işlemin tam olarak gerçekleşip sonuçları görüldükten sonra ödenmesini sağlayarak, işverenin menfaatlerini korumayı amaçlar. (TBK m.442)