Bir hizmet sözleşmesinde işverenin, işçiye 'işin sonucundan pay alma' (prim, ciro payı, kâr payı) hakkı tanıması durumunda, bu payın hesaplanmasında uyuşulamazsa, TBK m.403/2'nin işçiye tanıdığı 'bilgi alma ve inceleme hakkı'nın kapsamını ve bu hakkın kullanılmasında bilirkişinin rolünü açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62318

TBK m.403/2, işçiye ücretle birlikte işin sonucundan bir pay (prim, ciro payı, kâr payı) verilmesi kararlaştırılan ve bu payın hesaplanmasında uyuşmazlık çıkan durumlarda, işçiyi koruyan önemli bir mekanizma öngörür. Bu mekanizmaya göre işveren; 'işçiye veya onun yerine, birlikte kararlaştırdıkları ya da hâkimin atadığı bilirkişiye bilgi vermek ve bilginin dayanağını oluşturan işletmeyle ilgili defter ve belgeleri incelemesine sunmak' zorundadır. **Hakkın Kapsamı:** Bu hak, işçinin, payının doğru hesaplanıp hesaplanmadığını denetleyebilmesi için işverenin ticari sır niteliğindeki kayıtlarına dahi erişebilmesini sağlar. İşçi, bu yolla ciro rakamlarını, maliyetleri ve kâr-zarar durumunu kontrol edebilir. **Bilirkişinin Rolü:** Taraflar, hesaplamanın karmaşıklığı veya aradaki güvensizlik nedeniyle, bu incelemeyi yapması için tarafsız bir uzman, yani bir 'bilirkişi' atayabilirler. Eğer taraflar bilirkişi konusunda anlaşamazsa, 'hâkimin atadığı bilirkişi' bu incelemeyi yapar. Bilirkişi, işverenin defter ve belgelerini inceleyerek, işçinin hak ettiği payı objektif kriterlere göre hesaplar ve mahkemeye rapor sunar. Bu, bilgi asymmetriesini ortadan kaldırarak işçinin hakkını koruyan etkin bir denetim yoludur. (TBK m.403)