Ceza Muhakemesi Kanunu'nda (CMK) düzenlenen koruma tedbirlerinden 'yakalama' ve 'gözaltı'nın temel amacını ve bu tedbirlerin soruşturma sürecindeki rolünü, özellikle delillerin toplanması ve şüphelinin kaçmasının önlenmesi açısından değerlendiriniz.

Yakalama ve gözaltı, CMK'da düzenlenen ve kişi hürriyetini kısıtlayan koruma tedbirleridir. Temel amaçları, ceza muhakemesinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlamaktır. **Yakalama (CMK m.90, 98):** Suç işlediği yönünde kuvvetli şüphe bulunan kişinin, delillerin kaybolmasını veya kendisinin kaçmasını önlemek amacıyla özgürlüğünün anlık ve fiili olarak kısıtlanmasıdır. Soruşturma sürecindeki rolü, şüphelinin adli makamların kontrolü altına alınmasını sağlayarak, ifadesinin alınması, delillerin toplanması (örneğin, üst araması, teşhis) ve daha ağır tedbirlerin (tutuklama gibi) uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi için gerekli zemini hazırlamaktır. **Gözaltı (CMK m.91):** Yakalanan kişinin, 'soruşturmanın tamamlanması için' belirli bir süre alıkonulmasıdır. Soruşturma sürecindeki rolü daha kapsamlıdır: 1) **Delillerin Toplanması:** Özellikle toplu işlenen veya karmaşık suçlarda, delillerin toplanması, ifadelerin alınması, şüphelilerin birbiriyle veya tanıklarla yüzleştirilmesi zaman alabilir. Gözaltı, bu işlemlerin sağlıklı bir şekilde yapılması için gerekli süreyi sağlar. 2) **Kaçmanın Önlenmesi:** Hakkında kuvvetli suç şüphesi bulunan ve kaçma riski olan şüphelinin, hakim önüne çıkarılana kadar kontrol altında tutulmasını sağlar. 3) **Kamu Güvenliği:** Bazı durumlarda, şüphelinin yeni bir suç işlemesini önlemek gibi kamu güvenliğine yönelik bir işlevi de olabilir. Her iki tedbir de, soruşturmanın etkinliğini artırmayı ve maddi gerçeğe ulaşmayı hedefler. (CMK m.90, 91, 98)