Türk Borçlar Kanunu m.395'e göre işçinin 'bizzat çalışma borcu'nun istisnaları neler olabilir? 'Sözleşmeden veya durumun gereğinden aksi anlaşılmadıkça' ifadesi bu borcun sınırlarını nasıl belirler?

TBK m.395, 'Sözleşmeden veya durumun gereğinden aksi anlaşılmadıkça, işçi yüklendiği işi bizzat yapmakla yükümlüdür' hükmünü içerir. Bu, hizmet sözleşmesinin işçinin kişisel bilgi, beceri ve tecrübesine dayanan, şahsa bağlı bir borç olduğunu ifade eder. Ancak bu kural mutlak değildir ve istisnaları vardır: 1) **Sözleşmeden Aksi Anlaşılması:** Taraflar, hizmet sözleşmesinde işçinin, işin bir kısmını veya tamamını bir yardımcıya veya başka bir kişiye yaptırabileceğini açıkça kararlaştırabilirler. 2) **Durumun Gereğinden Aksi Anlaşılması:** İşin niteliği, bizzat yapılmasını zorunlu kılmıyorsa ve işverenin bu konuda zımni bir rızası olduğu kabul edilebiliyorsa, bizzat çalışma borcu esneyebilir. Örneğin, basit ve vasıfsız bir işin, işçinin gözetimi altında bir yardımcısı tarafından yapılması veya işyerindeki teamülün bu yönde olması durumun gereğinden aksi anlaşıldığına örnek olabilir. Ancak, özellikle ustalık, sanat, uzmanlık veya özel bir güven ilişkisi gerektiren işlerde, bizzat çalışma borcu esastır ve bu istisnaların uygulanması zordur. (TBK m.395)