HMK'ya göre 'delillerin gösterilmesi' ve 'delillerin sunulması' kavramları arasındaki farkı açıklayınız. Çekişmeli boşanma davasında dilekçeler aşamasında tanık deliline dayanan tarafın, 'tanık listesini' ne zamana kadar sunması gerektiğini ve bu sürenin kaçırılmasının sonuçlarını belirtiniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62271

HMK'da 'delillerin gösterilmesi' ve 'delillerin sunulması' farklı aşamaları ifade eder. **Delillerin Gösterilmesi:** Tarafların, iddia ettikleri vakıaları ispatlamak için hangi delillere dayandıklarını dava ve cevap dilekçelerinde belirtmeleridir (örneğin, 'tanık deliline dayanıyorum', 'x bankası kayıtları'). **Delillerin Sunulması:** Gösterilen bu delillerin fiziken mahkemeye ibraz edilmesi veya toplanması için gerekli işlemlerin yapılmasıdır. **Boşanma Davasında Tanık Listesi:** Çekişmeli boşanma davasında, dilekçelerinde tanık deliline dayanan taraf, HMK m.240/2 gereği, tanıkların ad-soyad ve iletişim bilgilerini içeren 'tanık listesini' sunmalıdır. Bu liste, kural olarak 'ön inceleme duruşmasına' kadar veya mahkemenin ön incelemede vereceği kesin süre içinde sunulmalıdır. Usulen en doğrusu, tanıkların dava ve cevap dilekçelerinde gösterilmesidir. **Sürenin Kaçırılmasının Sonucu:** Tanık listesi süresinde sunulmazsa, taraf o delile (tanık dinletme hakkına) dayanmaktan 'vazgeçmiş sayılır'. HMK m.240/2 uyarınca, ikinci bir tanık listesi verilemez. Bu kural, yargılamanın makul sürede tamamlanmasını sağlamayı ve delillerin zamanında toplanmasını temin etmeyi amaçlar. (HMK m.240/2; Metin içi atıflar)