İşçinin 'fazla çalışma borcu'nun (TBK m.398) hangi koşullarda doğduğunu ve bu borcun 'dürüstlük kuralları' ile olan ilişkisini açıklayınız. Fazla çalışma ücretinin hesaplanması ve izin olarak kullandırılması imkanını belirtiniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62267

Fazla çalışma, ilgili kanunlarda belirlenen normal çalışma süresinin üzerinde ve 'işçinin rızasıyla' yapılan çalışmadır. Kural olarak işçinin fazla çalışma yapma borcu yoktur. Ancak TBK m.398, istisnai olarak işçiye fazla çalışma borcu yükleyen durumları düzenler. Bu borcun doğması için şu koşulların bir arada bulunması gerekir: 1) Normal süreden daha fazla çalışmayı gerektiren bir 'işin yerine getirilmesi zorunluluğu' doğmalıdır. 2) İşçi bunu 'yapabilecek durumda' bulunmalıdır. 3) İşçinin fazla çalışmaktan 'kaçınması dürüstlük kurallarına aykırı' olmalıdır (örneğin, acil bir arızanın giderilmesi gibi). Bu şartlar altında işçi, karşılığı verilmek koşuluyla fazla çalışmayı yerine getirmekle yükümlüdür. **Fazla Çalışma Ücreti (TBK m.402):** İşveren, fazla çalışma için işçiye normal çalışma ücretini 'en az yüzde elli fazlasıyla' ödemekle yükümlüdür. Alternatif olarak, işveren, 'işçinin rızasıyla' fazla çalışma ücreti yerine, uygun bir zamanda fazla çalışmayla orantılı olarak 'izin' verebilir. (TBK m.398, 402)