Bir hizmet sözleşmesinde, işçiye 'ücretle birlikte üretilenden, cirodan veya kârdan belli bir pay verilmesi' kararlaştırıldığında, bu payın belirlenmesinde ve işverenin hesap verme borcunda (TBK m.403) izlenmesi gereken usulü açıklayınız.

Sözleşmeyle işçiye ücretle birlikte üretilenden, cirodan veya kârdan belli bir pay verilmesi kararlaştırılmışsa (prim, komisyon vb.), bu pay, 'hesap dönemi sonunda yasal hükümler veya genellikle kabul edilmiş ticari esaslar göz önünde tutularak' belirlenir (TBK m.403/1). İşverenin bu konudaki en önemli borcu, şeffaflık ve hesap verme borcudur. Payın hesaplanmasında uyuşmazlık çıkarsa, işveren, 'işçiye veya onun yerine, birlikte kararlaştırdıkları ya da hâkimin atadığı bilirkişiye bilgi vermek ve bilginin dayanağını oluşturan işletmeyle ilgili defter ve belgeleri incelemesine sunmak' zorundadır. Eğer kârdan bir pay kararlaştırılmışsa, işveren işçinin istemi üzerine ayrıca 'yıl sonu kâr zarar cetvelini vermek zorundadır' (TBK m.403/2). Bu hükümler, işçinin alacağının doğru bir şekilde hesaplanmasını sağlamak ve işverenin keyfi belirlemelerinin önüne geçmek için getirilmiş önemli güvencelerdir. (TBK m.403)