Anayasa Mahkemesi'nin 'hak arama özgürlüğü' (Anayasa m.36) ilkesi temelinde, 4706 sayılı Kanun'un Hazine arazisindeki muhdesat sahiplerinin tazminat talep edemeyeceğine ilişkin hükmünü iptal etme gerekçelerini (E.2014/9, K.2014/121) analiz ediniz.

Anayasa Mahkemesi, 4706 sayılı Kanun'un 5. maddesinin onbirinci fıkrasının 'Yapı ve tesisleri yapanlar herhangi bir hak ve tazminat talep edemezler.' şeklindeki ikinci cümlesini, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan 'hak arama özgürlüğüne' aykırı bularak iptal etmiştir. İptal kararının temel gerekçesi şudur: Anayasa m.36, 'Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.' hükmünü içerir. Hak arama özgürlüğü, kişinin uğradığı bir haksızlığa veya zarara karşı kendisini savunabilmesinin, haklılığını ileri sürüp kanıtlayabilmesinin ve zararını giderebilmesinin en etkili yoludur. İptal edilen kural, Hazineye ait taşınmazlar üzerinde yapı ya da tesis yapan kişilerin, bu muhdesatlarının Hazineye intikal etmesi nedeniyle 'herhangi bir hak ve tazminat talep edemeyeceklerini' hüküm altına alarak, bu kişilerin yargı mercileri önünde dava yoluyla haklarını arama imkanını tamamen ortadan kaldırmaktadır. Bu durum, hak arama özgürlüğünün özüne dokunan bir sınırlama olduğu için Anayasa'ya aykırı bulunmuştur. (Anayasa m.36; AYM E.2014/9, K.2014/121)