Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda düzenlenen 'yargılamanın iadesi' ile karıştırılmaması gereken 'bozma sonrası yeniden yargılama' sürecini, Anayasa Mahkemesi'nin mülkiyet hakkı ihlali kararı verdiği Cumali Karaşahin Başvurusu özelinde açıklayınız. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkemenin, AYM'nin ihlal kararındaki gerekçelere uyma zorunluluğunu tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62244

Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru sonucunda bir hak ihlali tespit ettiğinde ve bu ihlal bir mahkeme kararından kaynaklandığında, 'ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosyayı ilgili mahkemeye gönderir' (6216 sayılı Kanun m.50/2). Bu, HMK'da düzenlenen ve kesinleşmiş hükümlere karşı gidilen olağanüstü bir kanun yolu olan 'yargılamanın iadesinden' farklı bir mekanizmadır. Cumali Karaşahin Başvurusu'nda AYM, derece mahkemesinin kararının mülkiyet hakkını ihlal ettiğine karar vermiş ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosyanın 'yeniden yargılama yapılmak üzere' Malatya İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine hükmetmiştir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa'nın 153. maddesi gereğince AYM kararlarıyla bağlıdır. Mahkeme, 'Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde' yeni bir karar vermek zorundadır. Bu, mahkemenin önceki hatalı yorumundan dönerek, AYM'nin belirttiği hukuki çerçeveye (örneğin, Hazine arazisindeki muhdesatın bedelinin ödeneceği yönündeki meşru beklentinin varlığı) uygun bir karar vermesi gerektiği anlamına gelir. (6216 SK m.50/2; Anayasa m.153; AYM Cumali Karaşahin Başvurusu)