Maddi tazminat davalarında görevli ve yetkili mahkemelerin belirlenmesinde, davanın hukuki nedenine (haksız fiil, sözleşme ihlali, idari eylem) göre nasıl bir ayrım yapılmaktadır? Özellikle 'tam yargı davası'nın niteliğini ve hangi yargı kolunda görüldüğünü açıklayınız.

Maddi tazminat davalarında görevli ve yetkili mahkeme davanın hukuki nedenine göre değişir: **Görevli Mahkeme:** * **Genel Görevli Mahkeme:** Ticari nitelikte olmayan tüm tazminat davalarında görevli mahkeme 'Asliye Hukuk Mahkemesi'dir. * **Ticari Davalar:** Ticari bir iş veya işlemden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme 'Asliye Ticaret Mahkemesi'dir. **Yetkili Mahkeme:** * **Genel Yetki:** Davalının yerleşim yeri mahkemesi genel yetkilidir (HMK m.6). * **Sözleşmeden Doğan Davalar:** Sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi de yetkilidir (HMK m.10). * **Haksız Fiilden Doğan Davalar:** Haksız fiilin işlendiği yer, zararın meydana geldiği yer veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (HMK m.16). **Tam Yargı Davası:** İdarenin işlem ve eylemleri nedeniyle zarara uğrayanların açtığı tazminat davası 'tam yargı davası' olarak adlandırılır. Bu davalar adli yargıda değil, 'idari yargı' kolunda görülür. Görevli mahkeme, davanın niteliğine göre 'İdare Mahkemeleri' veya 'Vergi Mahkemeleri'dir. Örneğin, bir kamu hastanesindeki doktor hatası veya idarenin hizmet kusuru nedeniyle açılacak tazminat davaları idari yargının görev alanına girer (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi – 2016/6222 Karar). (HMK m.6, 10, 16; İYUK m.2; Yargıtay kararları)