Hizmet sözleşmelerine 'sadece işçi aleyhine' konulan ceza koşulunun geçersizliğini (TBK m.420) ve işçinin işverenden alacağına ilişkin 'ibra sözleşmesi'nin geçerlilik şartlarını ayrıntılı olarak açıklayınız.

TBK m.420, işçiyi koruyucu özel hükümler içerir: 1) **Ceza Koşulu:** 'Hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersizdir' (TBK m.420/1). Bu hüküm, işçi ve işveren arasındaki güç dengesizliğini gidermeyi amaçlar. Karşılıklı veya sadece işveren aleyhine konulan ceza koşulları geçerlidir. 2) **İbra Sözleşmesi:** İşçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin geçerli olabilmesi için çok sıkı şekil ve içerik şartları öngörülmüştür (TBK m.420/2): a) Yazılı olması, b) İbra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak 'en az bir aylık sürenin' geçmiş bulunması, c) İbra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, d) Ödemenin hak tutarına nazaran 'noksansız' ve 'banka aracılığıyla' yapılması. Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibranameler 'kesin olarak hükümsüzdür'. (TBK m.420)