Türk Medeni Kanunu'nda (TMK) düzenlenen 'sınırlı sayıdaki' özel boşanma sebeplerinin (zina, hayata kast, pek kötü/onur kırıcı davranış, suç işleme/haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı) genel boşanma sebeplerinden farklarını ve ispat yükü açısından davacıya sağladığı avantajı açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62184

Türk Medeni Kanunu'nda boşanma sebepleri 'genel' (evlilik birliğinin temelden sarsılması - TMK m.166/1-2) ve 'özel' (TMK m.161-165) olarak ayrılır. **Genel Boşanma Sebepleri:** Kanunda sınırlı sayıda sayılmamıştır; şiddetli geçimsizlik, mizaç uyuşmazlığı, tehdit, hakaret, şiddet, güven sarsıcı davranışlar, cinsel ilişkiden kaçınma gibi evlilik birliğini temelden sarsan 'sınırsız sayıda neden' genel boşanma sebebi olabilir. Bu sebeplerde, davacı hem boşanma nedenini göstermeli hem de 'karşı tarafın kusurlu olduğunu ispatlamalıdır'. Davacının kusuru daha ağırsa veya az kusurlu eş boşanmaya karşı çıkarsa dava reddedilebilir. **Özel Boşanma Sebepleri:** Medeni Kanun'da 'sınırlı sayıda' (numerus clausus) belirtilmiştir: Zina (m.161), hayata kast/pek kötü veya onur kırıcı davranış (m.162), suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (m.163), terk (m.164), akıl hastalığı (m.165). Bu nedenler dışında özel boşanma sebebine dayalı dava açılamaz. **İspat Yükü Avantajı:** Özel boşanma sebeplerine dayalı çekişmeli boşanma davası açan eş, 'sadece özel boşanma sebebinin varlığını ispatlamakla yükümlüdür'. Karşı tarafın 'kusurlu olduğunu ispat yükümlülüğü yoktur'. Özel sebebin varlığı ispatlandığında, evlilik birliğinin sarsıldığı varsayılır ve hakim boşanmaya karar verir. Bu durum, davacıya ispat kolaylığı sağlar ve davanın sonucunu daha öngörülebilir hale getirir. (TMK m.161-166; Metin içi atıflar).