Ceza Muhakemesi Hukukunda 'temel ceza'nın belirlenmesinde 'sabıka kaydının' etkisi ve 'failin geçmişi' gibi hususların değerlendirilmesi konusunda Yargıtay'ın benimsediği ayrımı açıklayınız. Bu ayrımın 'ölçülülük ilkesi' ile ilişkisini tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62177

Temel cezanın belirlenmesinde (TCK m.61/1), sabıka kaydının doğrudan bir ölçüt olup olmadığı konusunda Yargıtay önemli bir ayrım yapmıştır. **Sabıka Kaydı:** Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na göre, sanığın sabıka kaydında geçmiş hükümlülüklerinin bulunması, şartları varsa 'tekerrür' uygulamasında dikkate alınabilecek bir husustur; ancak TCK m.61'de sayılan temel cezanın belirlenmesi ölçütleri arasında doğrudan yer almadığından 'alt sınırdan uzaklaşma gerekçesi' olarak tek başına kullanılamaz (YCGK-K.2013/132). Örneğin, bir dolandırıcılık suçunda, sanığın daha önce de benzer suçlardan mahkumiyetinin olması, tek başına temel cezayı alt sınırdan uzaklaştırma sebebi olmamalıdır. **Failin Kastının Ağırlığı ve Kişilik:** Bununla birlikte, sabıka kaydındaki geçmiş hükümlülükler ile bu hükümlülüklerin niteliği ve sayısı, aynı kanunun 61/1-f maddesinde yer alan 'failin kastının ağırlığının' belirlenmesi sırasında dolaylı olarak göz önüne alınabilir. Örneğin, suçun işlenişindeki profesyonellik, süreklilik, mağdur seçimi gibi hususlar, sanığın geçmişiyle birlikte kastının yoğunluğunu gösterebilir. Ancak, 'sanığın kişiliği' (örn. genel kötü karakteri) gibi TCK m.61'de sayılmayan doğrudan sübjektif ve belirsiz bir ölçüt temel cezanın belirlenmesinde gerekçe gösterilemez (Yargıtay 5.CD 2022/7318 K.). **Ölçülülük İlkesi ile İlişkisi:** Bu ayrım, cezanın 'işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı' (TCK m.3/1) olmasını sağlamak amacıyla yapılır. Geçmiş sabıka kaydı, suçun unsuru veya nitelikli hali değilse, cezanın orantısız şekilde ağırlaşmasını önlemek için doğrudan gerekçe yapılamaz. Ancak failin fiilindeki 'kastın yoğunluğu'na delalet ediyorsa, bu yolla değerlendirilebilir. (TCK m.3/1, 61/1; YCGK-K.2013/132; Yargıtay 5.CD 2022/7318 K.; Metin içi atıflar).