Boşanma davasında 'çekişmeli boşanma' ile 'anlaşmalı boşanma' arasındaki dönüşümün hukuki sonuçlarını ve Yargıtay'ın bu dönüşüm hallerine ilişkin içtihatlarını değerlendiriniz. Özellikle maddi ve manevi tazminat taleplerinin akıbetini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62157

Boşanma davalarında çekişmeli ve anlaşmalı boşanma arasındaki dönüşüm mümkündür ve hukuki sonuçları vardır. **Anlaşmalıdan Çekişmeliye Dönüşüm:** Anlaşmalı boşanma davası açıldıktan sonra, taraflardan birinin anlaşma iradesinden (protokolden) dönmesi (örn. temyiz etmesi, duruşmada anlaşamadığını beyan etmesi) halinde dava 'çekişmeliye dönüşür' (Yargıtay 2. HD 2021/7386 K., 2021/5280 K.). Bu durumda yargılama, çekişmeli boşanma davası usulüne göre baştan ele alınır (HMK m.133, ön inceleme, tahkikat vb.). **Çekişmeliden Anlaşmalıya Dönüşüm:** Çekişmeli boşanma davası devam ederken tarafların yargılamanın herhangi bir aşamasında (ilk derece mahkemesi veya istinaf/temyiz aşamasında) anlaşmaya vararak protokol sunmaları halinde dava 'anlaşmalıya dönüşebilir' (Yargıtay 2. HD 2021/6876 K.). **Maddi ve Manevi Tazminat Taleplerinin Akıbeti:** * **Anlaşmalıdan Çekişmeliye Dönüşümde:** Tazminat talepleri, çekişmeli yargılama kapsamında yeniden değerlendirilir. Taraflar, iddia ve savunmalarını delilleriyle birlikte sunmak zorundadır. * **Taleplerin Niteliği:** Yargıtay, ziynet alacağı gibi kalemlerin boşanmanın 'fer'i (eki) niteliğinde olmadığını, bu nedenle boşanma davası kapsamında 'ayrıca usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadıkça' (yani talep olarak açıkça belirtilmedikçe ve harcı yatırılmadıkça) karar verilemeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD 2019/7254 K.). Tazminat talepleri (TMK m.174), boşanmanın fer'i niteliğinde olup boşanma davasıyla birlikte istenebileceği gibi, kesinleşmeden sonra 1 yıl içinde ayrı bir eda davası olarak da açılabilir (TMK m.178). (TMK m.166, 174, 178; HMK m.133; Yargıtay 2. HD Kararları).