Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenen özel boşanma sebeplerini (zina, hayata kast, pek kötü/onur kırıcı davranış, suç işleme/haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı) her birinin temel unsurları ve hak düşürücü/zamanaşımı süreleri açısından detaylıca açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62121

Özel boşanma sebepleri Türk Medeni Kanunu'nda sınırlı sayıda sayılmıştır: 1. **Zina (Aldatma) (TMK m.161):** Eşlerden birinin zina etmesi. Dava hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak 6 ay ve her halde zina eyleminin üzerinden 5 yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur. 2. **Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış (TMK m.162):** Eşlerden birinin diğeri tarafından hayatına kastedilmesi veya pek kötü davranılması ya da ağır derecede onur kırıcı bir davranışta bulunulması. Hak düşürücü süre zina ile aynıdır. 3. **Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme (TMK m.163):** Eşlerden birinin küçük düşürücü bir suç işlemesi veya haysiyetsiz bir hayat sürmesi ve bu sebeplerden ötürü onunla birlikte yaşamasının diğer eşten beklenememesi. Bu sebeple her zaman dava açılabilir, hak düşürücü süre veya zamanaşımı yoktur. 4. **Terk (TMK m.164):** Eşlerden birinin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk etmesi veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmemesi. Ayrılığın en az 6 ay sürmesi, bu durumun devam etmesi ve hakim tarafından yapılan ihtarın sonuçsuz kalması şarttır. İhtar için ayrılığın 4. ayı bitmeden talep edilemez, ihtardan sonra 2 ay geçmedikçe dava açılamaz. 5. **Akıl Hastalığı (TMK m.165):** Eşlerden birinin akıl hastası olup, bu yüzden ortak hayatın diğer eş için çekilmez hale gelmesi ve hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmi sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi şarttır. (TMK m.161-165).