Bir sözleşmede cezai şartın fahiş olup olmadığı değerlendirilirken, sözleşmenin yapıldığı tarihteki koşullar mı, yoksa borcun ihlal edildiği tarihteki koşullar mı dikkate alınır?
Cezai şartın fahiş olup olmadığı değerlendirilirken, borcun ihlal edildiği andaki durum ve özellikle alacaklının uğradığı zarar, borçlunun kusuru ve ekonomik durumu gibi unsurlar dikkate alınır. Ancak tacirler için cezanın indirilip indirilemeyeceği (ahlaka aykırılık durumu) değerlendirilirken, tacirlik sıfatının sözleşmenin (taahhüdün) yapıldığı anda var olup olmadığına bakılır.