5199 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere aykırı bir idari işlem (örneğin, bir genelge) hukuken geçerli midir ve mahkemeler bu işleme dayanarak karar verebilir mi?

Hayır, geçerli değildir ve mahkemeler bu işleme dayanarak karar veremez. Metinde belirtildiği gibi, normlar hiyerarşisi gereği idarenin düzenleyici işlemleri kanunlara aykırı olamaz. Anayasa m.124 ve m.138 uyarınca mahkemeler, kanuna aykırı olduğunu saptadıkları düzenleyici işlemi (iptal edilmemiş olsa bile) göz ardı ederek, doğrudan kanun hükümlerini dikkate alarak karar vermek zorundadır. 2577 sayılı İYUK m.7/4 de bu ilkeyi teyit eder.