İHAM'ın Van Der Mussele/Belçika kararında, bir stajyer avukatın baro tarafından ücretsiz ve zorunlu olarak bir davaya atanması, İHAS Madde 4 (kölelik ve zorla çalıştırma yasağı) kapsamında nasıl değerlendirilmiştir?

İHAM, bu durumu İHAS m.4/2'de yasaklanan 'zorla veya zorunlu çalıştırma' olarak nitelendirmemiştir. Mahkeme, başvurucunun avukatlık mesleğine kendi isteğiyle katıldığını ve bu tür görevlerin mesleki eğitimin bir parçası olduğunu kabul etmiştir. Ücret ödenmemesi ve masrafların karşılanmaması gibi unsurları dikkate alsa da, stajyerin yüklendiği külfetin, mesleğe kabul edilmenin getireceği avantajlara göre 'orantısız' olmadığına ve bu nedenle zorunlu çalışma teşkil etmediğine karar vermiştir. Bu hizmet, 'sosyal dayanışma' altında makul bir yükümlülük olarak görülmüştür.