Bir sözleşmede cezai şart kararlaştırılmış olmasına rağmen, alacaklı bu cezai şart yerine fiili zararının tazminini isteyebilir mi? Bu durum hangi ceza türünde mümkündür?

Evet, isteyebilir. Bu durum özellikle 'seçimlik cezai şart' (TBK m. 179/I) için geçerlidir. Bu ceza türünde alacaklı, borçlunun temerrüdü halinde ya asıl borcun ifasını ya da cezai şartın ödenmesini talep etme hakkına sahiptir. Alacaklı, ifayı talep etmekten vazgeçerse, cezai şart yerine genel hükümlere göre (TBK m. 112 vd.) fiili zararının tazminini de isteyebilir. Özellikle fiili zararı kararlaştırılan cezai şarttan daha yüksekse, bu yola başvurabilir. Ancak bu durumda, zararını ve borçlunun kusurunu ispat etmekle yükümlü olur. Cezai şartı talep ettiğinde ise zararı ispat yükümlülüğü yoktur.