Bir tacirin, kendi ticari işletmesiyle ilgili olmayan, şahsi bir borcu için imzaladığı sözleşmedeki cezai şartın indirilmesini talep etme hakkı var mıdır?

Evet, vardır. TTK m. 22'deki (eski TTK m. 24) tacirin cezai şartın indirilmesini isteyemeyeceği kuralı, borcun 'ticari işletmesiyle ilgili' olması şartına bağlıdır. Eğer bir tacir, ticari faaliyeti dışında, tamamen şahsi (adi) bir işlem için (örneğin, ailesi için bir ev kiralaması veya kişisel bir tüketici kredisi çekmesi) bir sözleşme imzalarsa, bu işlemde tacir sıfatıyla değil, adi bir borçlu sıfatıyla yer alır. Dolayısıyla, bu tür şahsi borçlarından kaynaklanan cezai şartların fahiş olması halinde, TBK m. 182/son uyarınca mahkemeden indirim talep etme hakkına sahiptir.