İş sözleşmesinde eğitim gideri karşılığı öngörülen cezai şartta, işçi aleyhine tek taraflı bir yükümlülük söz konusu mudur? Yargıtay bu tür cezai şartları neden geçerli kabul etmektedir?

Hayır, Yargıtay bu tür cezai şartları tek taraflı olarak değerlendirmemektedir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2021/6992 K. sayılı kararında belirtildiği gibi, işçiye verilen eğitim karşılığı belli bir süre çalışma koşuluna bağlı olarak kararlaştırılan cezai şart, karşılıklılık ilkesine uygundur. Çünkü işverenin yaptığı eğitim masrafı, işçinin belirli bir süre çalışma taahhüdünün karşılığını oluşturur. İşveren, işçiye bir yatırım yapmakta (eğitim) ve bunun karşılığında işçiden belirli bir süre hizmet almayı beklemektedir. İşçi bu taahhüdünü haksız yere ihlal ederse, işverenin yaptığı bu yatırımın karşılıksız kalmasını önlemek amacıyla, eğitim gideriyle sınırlı ve orantılı bir cezai şartın kararlaştırılması geçerli kabul edilir. Burada işveren bir edimde (eğitim masrafı) bulunduğu için, karşılığında işçiden bir taahhüt beklemesi tek taraflı bir yükümlülük olarak görülmez.