Türk Borçlar Kanunu m. 182/son fıkrası uyarınca hakimin fahiş cezai şartı indirme yetkisi, kamu düzeniyle ilgili midir? Borçlu, bu haktan önceden feragat edebilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #61488

Evet, hakimin fahiş cezai şartı indirme yetkisi kamu düzeniyle ilgilidir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2020/2033 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, bu kural, sözleşme özgürlüğüne bir istisna getirerek, ekonomik olarak zayıf durumda bulunan borçlunun, güçlü olan alacaklı tarafından sömürülmesini önlemeyi amaçlayan emredici bir hükümdür. Kamu düzenine ilişkin olduğu için, borçlunun sözleşme yapılırken 'cezai şartın indirilmesini talep etmeyeceği' veya 'indirim hakkından feragat ettiği' yönünde koyacağı bir hüküm hukuken geçersizdir. Hakim, borçlu talep etmese bile, fahiş bulduğu cezai şartı re'sen (kendiliğinden) indirmekle yükümlüdür.