6098 sayılı TBK m. 179'da düzenlenen 'dönme cezası'nın (ifa yerine cezai şart) temel amacı ve işlevi nedir? Bu ceza türü, borçluyu ifaya zorlama amacı taşır mı?

Hayır, taşımaz. 'Dönme cezası' (TBK m. 179/III), diğer cezai şart türlerinden farklı olarak borçluyu ifaya zorlama ve asıl borcun ifasını teminat altına alma amacı gütmez. Tam tersine, borçluya, kararlaştırılan cezayı ödemek suretiyle sözleşmeden tek taraflı olarak dönme (kurtulma) hakkı verir. Burada cezai şart, borca aykırı bir davranışın yaptırımı değil, sözleşmeyi sona erdirmenin bir bedelidir. Yani ceza, ifanın yerini almaktadır. Bu nedenle bu ceza türü, borçlunun borca uygun hareket etmesini temin etmek yerine, ona borçtan kurtulma olanağı sağlayarak borçlu lehine bir durum yaratır.