Borçlar Hukukunda 'ifaya eklenen cezai şart' (TBK m. 179/II) ile 'seçimlik cezai şart' (TBK m. 179/I) arasındaki temel fark nedir? Alacaklı her iki durumda da asıl borcun ifasını talep edebilir mi?

Temel fark, alacaklının taleplerinin kümülatif olup olmamasındadır. 'Seçimlik cezai şart' (TBK m. 179/I) durumunda, borçlunun borca aykırı davranması halinde alacaklı ya asıl borcun ifasını ya da cezanın ödenmesini isteyebilir; ikisini birden talep edemez. Bu, alacaklıya tanınmış bir seçimlik haktır. 'İfaya eklenen cezai şart' (TBK m. 179/II) ise genellikle borcun belirli bir zamanda veya yerde ifa edilmemesi gibi durumlar için kararlaştırılır. Bu durumda alacaklı, hakkından açıkça feragat etmedikçe veya ifayı çekincesiz kabul etmedikçe, hem asıl borcun ifasını hem de kararlaştırılan cezanın ödenmesini birlikte (kümülatif olarak) talep edebilir. Bu ceza türü, gecikmeden doğan zararı maktu olarak tazmin etme amacı güder.