5275 sayılı İnfaz Kanunu m. 110/5, 'Cezanın özel infaz usulüne göre çektirilmesine karar verilenler hakkında tabi oldukları infaz rejimine göre koşullu salıverilme hükümleri uygulanır' dedikten sonra, 'Ancak, 105/A maddesi hükümleri uygulanmaz' hükmünü getirmektedir. Bu düzenleme ne anlama gelmektedir? Örneğin, 3 yıl hapis cezası alan ve cezasının son 1.5 yılını konutta infaz (m. 110/2) yoluyla geçiren 70 yaşındaki bir hükümlü, infazının son yılında denetimli serbestlikten (m. 105/A) yararlanarak tamamen serbest kalabilir mi? Bu yasağın mantığı ne olabilir?

Hayır, bu hükümlü denetimli serbestlikten yararlanamaz. İnfaz Kanunu m. 110/5'teki bu düzenleme, özel infaz usulleri ile denetimli serbestlik kurumunun birbiriyle birleştirilemeyeceğini, birinin diğerini dışladığını ifade eder. Anlamı şudur: 1. Koşullu Salıverilme Uygulanır: Özel infaz usulüyle (hafta sonu, gece, konutta) cezasını çeken bir hükümlünün, koşullu salıverilme hakkı devam eder. Örneğin, 3 yıl ceza alan ve iyi halli olan bir hükümlü, cezasının yarısını (1.5 yıl) çektikten sonra koşullu salıverilme hakkı kazanır. Bu 1.5 yıllık süreyi konutta infaz usulüyle geçirebilir ve süre dolduğunda koşullu olarak salıverilir. 2. Denetimli Serbestlik (m. 105/A) Uygulanmaz: Denetimli serbestlik, koşullu salıverilmesine belirli bir süre (genellikle 1 yıl) kalan iyi halli hükümlülerin, bu son süreyi cezaevi dışında denetim altında geçirmelerini sağlayan farklı bir infaz rejimidir. m. 110/5'teki yasak, bir hükümlünün aynı anda hem özel infaz usulünün (konutta infaz gibi) getirdiği kolaylıktan hem de denetimli serbestliğin getirdiği kolaylıktan yararlanamayacağı anlamına gelir. Hükümlü bir seçim yapmak zorundadır. Somut örnekteki 70 yaşındaki hükümlü, 3 yıllık cezasının infazı için konutta infaz yolunu seçmiştir. Bu yolu seçtiği için, cezasının son 1 yılında denetimli serbestliğe ayrılarak tamamen serbest kalma imkanından feragat etmiş sayılır. Cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmını (1.5 yıl) konutta geçirecek ve bu süre dolunca koşullu salıverilecektir. Bu yasağın mantığı, kanun koyucunun, zaten lehe olan birden fazla infaz rejiminin birikimli (kümülatif) olarak uygulanmasını engelleyerek, cezanın infazındaki caydırıcılığı belirli bir seviyede tutma amacı olabilir. Yani, hükümlüye ya cezaevinde kalıp denetimli serbestlikten yararlanma ya da cezaevine hiç girmeyip cezasını konutta tamamlama (koşullu salıverilme tarihine kadar) şeklinde bir seçenek sunulmaktadır.