Yargıtay 14. Ceza Dairesi'nin 2016/1533 K. sayılı kararının gerekçesinde, CMK m. 23/3'teki hakimin davaya bakma yasağına ilişkin Adalet Komisyonu Raporu'na atıf yapılmıştır. Kanunların yorumlanmasında, madde gerekçeleri ve komisyon raporları gibi hazırlık materyallerinin (travaux préparatoires) hukuki bağlayıcılığı var mıdır? Bir hakimin, kanunun açık lafzı ile hazırlık materyallerindeki amaç arasında bir çelişki gördüğünde hangisine öncelik vermesi gerekir? Bu materyaller, yorum faaliyetinde nasıl bir rol oynar?

Kanunların yorumlanmasında, madde gerekçeleri, komisyon raporları, meclis tutanakları gibi hazırlık materyallerinin (travaux préparatoires) doğrudan hukuki bağlayıcılığı yoktur. Hukuki olarak bağlayıcı olan, kanunun Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren metnidir. Bir hakim, kararını doğrudan bir komisyon raporuna veya madde gerekçesine dayandıramaz; kararını kanun metnine dayandırmak zorundadır. Ancak bu materyaller, kanun metninin yorumlanmasında son derece önemli bir rol oynarlar. Bunlar, kanun koyucunun niyetini (ratio legis), hükmü koyarken güttüğü amacı ve bir kavramdan ne anladığını ortaya koyan değerli birer yorum aracıdır. Bir hakim, kanunun lafzı ile hazırlık materyallerindeki amaç arasında bir çelişki gördüğünde, durumu dikkatle değerlendirmelidir: - Kural olarak, kanunun lafzı açıksa ve yoruma muhtaç değilse, lafza uygun karar verilir. Lafız, yorumun sınırını çizer. - Ancak, kanun metnindeki bir kelime veya ifade birden fazla anlama gelebiliyorsa, muğlaksa veya farklı yorumlara açıksa (Yargıtay kararındaki 'halinde' kelimesi gibi), bu durumda hakim, doğru yorumu bulmak için kanun koyucunun amacına başvurmalıdır. Hazırlık materyalleri, bu amacı tespit etmedeki en güvenilir kaynaklardan biridir. Yargıtay 14. CD'nin kararında yaptığı tam olarak budur. 'Halinde' kelimesinin dar lafzi yorumu (sadece duruşma açılınca) ile geniş amaçsal yorumu (tüm süreç) arasında bir seçim yaparken, Adalet Komisyonu Raporu'na başvurarak kanun koyucunun asıl amacının 'hakimin tarafsızlığını tüm süreçte sağlamak' olduğunu tespit etmiş ve yorumunu bu amaca göre şekillendirmiştir. Özetle, hazırlık materyalleri bağlayıcı norm değil, 'yorum yardımcısı'dır. Kanunun lafzının izin verdiği ölçüde, metnin ruhunu ve kanun koyucunun amacını anlamak için kullanılırlar ve özellikle lafzın belirsiz olduğu durumlarda doğru yoruma ulaşmada kritik bir rol oynarlar.