HMK m. 14/1 'Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.' hükmünü amirdir. Bir bankanın Ankara şubesinden kredi çeken bir kişi, borcunu ödeyemeyince banka (merkezi İstanbul'da) tarafından Ankara İcra Müdürlüğü'nde takibe konu edilmiştir. Borçlunun bu takibe itirazı üzerine, banka itirazın iptali davası açmak istemektedir. Bu davayı hem bankanın merkezinin bulunduğu İstanbul mahkemelerinde hem de şubenin bulunduğu Ankara mahkemelerinde açabilir mi? HMK m. 14/1'deki yetkinin niteliği (kesin yetki mi, seçimlik yetki mi?) ve 'şubenin işlemlerinden doğan dava' kavramının kapsamı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #61392

Evet, banka itirazın iptali davasını hem İstanbul'da hem de Ankara'da açabilir. HMK m. 14/1'de düzenlenen yetki kuralı, kesin bir yetki kuralı olmayıp, davacıya seçimlik bir hak tanıyan özel bir yetki kuralıdır. Bu kural, genel yetkili mahkemenin (HMK m. 6 uyarınca davalı tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi) yetkisini ortadan kaldırmaz, ona bir alternatif sunar. Bu durumun analizi şöyledir: 1. Yetkinin Niteliği: HMK m. 14/1'deki yetki, 'kesin' değildir. Kanun metnindeki '...o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir' ifadesi, bu yetkinin genel yetkiye ek olarak tanındığını gösterir. Davacı, davasını isterse davalı tüzel kişinin merkezi olan İstanbul'da (genel yetki), isterse işlemin yapıldığı şubenin bulunduğu Ankara'da (özel yetki) açabilir. Bu seçim hakkı davacıya aittir. 2. 'Şubenin İşlemlerinden Doğan Dava' Kavramı: Bu kavram geniş yorumlanmalıdır. Sadece sözleşmenin imzalandığı yer değil, o sözleşmenin ifası, ihlali ve bu ihlalden doğan tüm hukuki süreçler 'şubenin işleminden doğan dava' kapsamına girer. Somut olayda, kredi sözleşmesi Ankara şubesinde yapılmıştır. Bu sözleşmeden kaynaklanan borcun ödenmemesi ve buna bağlı olarak açılacak olan itirazın iptali davası, şüpheniz ki 'o şubenin işlemlerinden doğan' bir davadır. Bu nedenle Ankara mahkemeleri yetkilidir. Aynı zamanda davalı tüzel kişi olan bankanın merkezi İstanbul'da olduğu için, HMK m. 6 gereği İstanbul mahkemeleri de genel yetkili mahkemedir. Banka bu iki yetkili mahkemeden birini seçerek davasını açabilir.