CMK m. 321/3, bu madde gereğince verilen kararlara karşı itiraz yolunun açık olduğunu belirtmektedir. Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin 2014/80 K. sayılı kararında, itiraz üzerine merciin verdiği kaldırma kararına uymayan ilk derece mahkemesinin, 'önceki kararın aynen geçerli sayılmasına' ilişkin yeni kararının hukuki niteliği nedir? Bu yeni karara karşı 'temyiz' yolu açık mıdır, yoksa bu karar da 'itiraza tabi' bir karar mıdır? Merci kararlarının bağlayıcılığı ilkesini bu olay üzerinden tartışınız.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin 2014/80 K. sayılı kararına konu olan olayda, ilk derece mahkemesinin davranışı, kanun yolu sistematiğine ve merci kararlarının bağlayıcılığı ilkesine aykırıdır. CMK m. 321 uyarınca verilen 'yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi' kararı, itiraza tabidir. İtiraz üzerine, itirazı incelemeye yetkili merci (örneğin, bir sonraki numaralı Ağır Ceza Mahkemesi) bir karar verir. Merciin verdiği karar, itiraz edilen kararı onama veya kaldırma şeklinde olabilir. Merciin verdiği bu karar kesindir ve kararı veren mahkemeyi bağlar. Somut olayda, Bayburt Ağır Ceza Mahkemesi (merci), Gümüşhane Ağır Ceza Mahkemesi'nin (ilk derece) ret kararını kaldırarak dosyayı gereğinin yapılması için geri göndermiştir. Bu, Gümüşhane Ağır Ceza Mahkemesi'nin artık yenileme istemini yeniden ve esastan incelemesi gerektiği anlamına gelir. Ancak ilk derece mahkemesi, bu bağlayıcı karara uymak yerine, 'önceki kararın aynen geçerli sayılmasına ve yeniden karar verilmesine yer olmadığına' dair yeni bir karar vermiştir. Bu yeni kararın hukuki niteliği, özü itibarıyla yine CMK m. 321 kapsamında bir 'ret' kararıdır. Mahkeme, merci kararına direnemez. Verdiği bu ikinci karar, merciin kaldırma kararına rağmen ilk kararında ısrar etmesi anlamına gelir ve hukuken yok hükmündedir. Bu karara karşı gidilecek yol, ilk kararda olduğu gibi yine 'itiraz'dır. Mahkemenin kararda kanun yolunu 'temyiz' olarak göstermesi, kararın hukuki niteliğini değiştirmez. Yargıtay'ın da belirttiği gibi, bu karar 'itiraza tabi kararlardan' olup, temyiz incelemesine konu olamaz. Dosyanın, itirazı incelemekle görevli olan merciye gönderilmesi gerekir. Bu olay, merci kararlarının, kararı veren mahkeme için kesin ve bağlayıcı olduğu, mahkemelerin bu kararlara direnemeyeceği ilkesini açıkça göstermektedir.