Anayasa Mahkemesi'nin Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. (B. No: 2019/40991) kararında, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 15. maddesinde düzenlenen 'yerinde inceleme' yetkisinin, Anayasa m. 21'de öngörülen güvencelere aykırı olduğu tespit edilmiştir. AYM'nin bu tespiti yaparken dayandığı temel anayasal gerekçeler nelerdir? Özellikle 'hakim kararı' ve 'gecikmesinde sakınca bulunan hal' şartlarının 4054 sayılı Kanun'da nasıl ihlal edildiğini, AYM kararının ilgili paragraflarına atıf yaparak detaylı bir şekilde açıklayınız.

Anayasa Mahkemesi'nin Ford Otomotiv kararında, 4054 sayılı Kanun m. 15'in Anayasa m. 21'e aykırı bulunmasının temelinde üç ana gerekçe yatmaktadır: 1) Hakim Kararı Güvencesinin İhlali: Anayasa m. 21, kural olarak bir konuta (İHAM ve AYM içtihatlarına göre işyerleri de bu kapsama dahildir) girilebilmesi, arama yapılabilmesi ve eşyaya el konulabilmesi için 'usulüne göre verilmiş hakim kararı'nı zorunlu kılar. Oysa 4054 sayılı Kanun m. 15, Rekabet Kurulu uzmanlarının yerinde inceleme yapabilmesini kural olarak hakim kararına bağlamamıştır. Hakim kararı sadece 'yerinde incelemenin engellenmesi' gibi istisnai bir durumda gündeme gelmektedir. AYM, Anayasa m. 21'deki güvencenin, rıza dışı tüm girişleri kapsadığını, bu yetkinin engelleme ihtimaline bağlanmasının Anayasa'ya aykırı olduğunu belirtmiştir (§ 62-63). 2) Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hal Şartının Yokluğu: Anayasa m. 21, istisnai olarak 'gecikmesinde sakınca bulunan hallerde' kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emriyle müdahaleye izin verir. Ancak AYM, 4054 sayılı Kanun m. 15'in, Rekabet Kurulu'nun hakim kararı olmaksızın yapacağı yerinde incelemeyi 'gecikmesinde sakınca bulunan hallerle' sınırlamadığını tespit etmiştir. Kurula genel bir inceleme yetkisi tanınması bu anayasal güvenceye aykırıdır (§ 64). 3) Sonradan Hakim Onayı Güvencesinin Bulunmaması: Anayasa m. 21'e göre, gecikmesinde sakınca bulunan hal nedeniyle yetkili merciin emriyle yapılan müdahalenin dahi 24 saat içinde görevli hakimin onayına sunulması zorunludur. AYM, 4054 sayılı Kanun m. 15'te, Kurul'un yerinde inceleme kararının sonradan bir hakim onayına sunulmasına ilişkin herhangi bir mekanizma öngörülmediğini, bu durumun da Anayasa m. 21'deki ek güvenceye aykırılık teşkil ettiğini saptamıştır (§ 65). Bu nedenlerle AYM, kanuni düzenlemenin Anayasa'nın lafzına ve ruhuna açıkça aykırı olduğu sonucuna varmıştır.