Cumhurbaşkanına hakaret suçu (TCK m. 299), gıyapta işlendiğinde, genel hakaret suçundan (TCK m. 125) farklı olarak, fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilmesi (öğrenilmesi) şartını aramamaktadır. Bu farklılığın hukuki gerekçesini, suçla korunan hukuki değerin niteliği açısından açıklayınız. Ayrıca, TCK m. 299/2'de düzenlenen 'aleniyet' unsurunun, internet üzerinden (sosyal medya) işlenen suçlarda nasıl değerlendirileceğini ve bu durumun 'gıyapta hakaret' ile ilişkisini izah ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #61352

Genel hakaret suçunda (TCK m. 125), gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesi için 'en az üç kişiyle ihtilat' şartının aranmasının sebebi, eylemin kişinin şeref ve saygınlığını toplum nezdinde zedeleyecek bir yaygınlığa ulaşmasının istenmesidir. Korunan hukuki değer, bireyin sosyal itibarını da kapsar. TCK m. 299'da düzenlenen Cumhurbaşkanına hakaret suçunda ise bu şartın aranmamasının temel nedeni, korunan hukuki değerin farklılığıdır. Bu suçta sadece kişinin şerefi değil, aynı zamanda temsil ettiği devlet başkanlığı makamının saygınlığı da korunmaktadır. Dolayısıyla, hakaretin tek bir kişi tarafından öğrenilmesi dahi, devletin en üst makamının saygınlığına yönelik bir saldırı olarak kabul edilir ve suçun oluşması için yeterli görülür. Makamın saygınlığına yönelik saldırının yaygınlığı değil, bizatihi saldırının kendisi cezalandırılmak istenmiştir. TCK m. 299/2'deki 'aleniyet' unsuru, cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli bir haldir. Aleniyet, fiilin belirsiz sayıda kişi tarafından görülme, duyulma ve algılanma olasılığının bulunduğu bir ortamda işlenmesidir. İnternet üzerinden, herkese açık bir sosyal medya hesabından yapılan bir paylaşım, bu tanıma uyan tipik bir aleniyet halidir (Y16CD-K.2017/953). Bu durum, aynı zamanda gıyapta (yoklukta) hakaret teşkil eder. Yani, suç Cumhurbaşkanının bulunmadığı bir ortamda (internet) işlenmekte, ancak herkese açık olması nedeniyle 'aleni' bir şekilde işlenmiş olmaktadır. Bu durumda fail, hem gıyapta hakaret suçunu (ihtilat şartı aranmaksızın) işlemiş olur, hem de bu fiili aleni bir mecrada gerçekleştirdiği için cezası TCK m. 299/2 uyarınca artırılır.