TCK m. 11 ve 12'de düzenlenen ve failin vatandaşlığına göre Türkiye'de yargılama yapılmasını öngören 'şahsilik (faile göre) ilkesi', ceza kanunlarının hangi temel ilkesinin bir istisnasını oluşturur?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #61316

TCK m. 11 (vatandaş tarafından işlenen suç) ve m. 12'de (yabancı tarafından işlenen suç) düzenlenen 'şahsilik ilkesi', ceza kanunlarının zaman ve yer bakımından uygulanmasındaki en temel ilke olan 'mülkilik (ülkesellik) ilkesinin' (TCK m. 8) bir istisnasını oluşturur. Mülkilik ilkesine göre, bir devlet, kural olarak sadece kendi egemenlik alanı (ülkesi) içinde işlenen suçları yargılar. Failin veya mağdurun vatandaşlığına bakılmaz. Şahsilik ilkesi ise, bu kuralı delerek, devlete, kendi vatandaşı olan bir failin (aktif şahsilik - TCK m. 11) veya kendi vatandaşı olan bir mağdurun (pasif şahsilik - TCK m. 12/2) aleyhine, yabancı bir ülkede işlenen suçlar için dahi yargılama yetkisi tanır. Bu istisnanın temel amacı, devletin kendi vatandaşlarıyla olan hukuki ve siyasi bağını sürdürmek, vatandaşlarını yurtdışında işledikleri suçlardan dolayı sorumlu tutmak veya yurtdışında mağdur olan vatandaşlarının haklarını korumaktır.