CMK m. 119/5, askeri mahallerde yapılacak aramanın 'Cumhuriyet savcısının istem ve katılımıyla' yapılacağını düzenlerken, CMK m. 163, soruşturmanın 'sulh ceza hakimi tarafından yapılması'nı düzenlemektedir. 'Kozmik Oda' metnindeki eleştirilere göre, bu iki hükümden hangisi askeri mahaldeki arama için özel norm niteliğindedir ve neden?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #61284

CMK m. 119/5, askeri mahallerdeki aramalara ilişkin özel bir usul düzenlediği için, CMK m. 163'teki genel kurala göre 'özel norm' niteliğindedir ve öncelikle uygulanması gerekir. CMK m. 163, Cumhuriyet savcısının suçun aydınlatılması için yeterli şüpheye ulaşamaması halinde, soruşturmanın 'sulh ceza hakimi tarafından yapılması'nı isteyebileceğine dair genel bir hükümdür. Bu, soruşturmanın bütününü kapsayan bir yetkidir. Oysa CMK m. 119/5, sadece 'arama' tedbirinin 'askeri mahallerde' nasıl icra edileceğini özel olarak düzenlemektedir. 'Özel normun önceliği' (lex specialis derogat legi generali) ilkesi gereğince, bir konuda hem genel hem de özel bir hüküm varsa, özel hüküm uygulanır. 'Kozmik Oda' metnindeki eleştiri de bu noktaya dayanmaktadır. Metinde, askeri mahaldeki aramanın icrasına CMK m. 119/5'e aykırı olarak hakimin katıldığı, bu durumun usul hükümlerinin zorlanması anlamına geldiği ve genel hüküm olan m. 163'ün burada özel hükmü bertaraf etmek için kullanılamayacağı iddia edilmektedir.