HMK m. 20'de, görevsizlik veya yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talebi için öngörülen iki haftalık sürenin niteliği nedir? Bu sürenin kaçırılması halinde hak kaybını önleyici bir mekanizma (örneğin, eski hale getirme) işletilebilir mi?

HMK m. 20'de öngörülen iki haftalık süre, 'hak düşürücü' nitelikte kesin bir süredir. Bu, sürenin kaçırılması halinde, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etme hakkının tamamen ortadan kalktığı ve davanın 'açılmamış sayılacağı' anlamına gelir. Hak düşürücü süreler, kamu düzeniyle ilgili oldukları için, hakim tarafından re'sen dikkate alınır ve taraflarca uzatılıp kısaltılamaz. Bu sürenin kaçırılması halinde, kural olarak, HMK m. 95'te düzenlenen 'eski hale getirme' (iade-i muhakeme ile karıştırılmamalıdır) mekanizması işletilemez. Çünkü eski hale getirme, bir tarafın 'elinde olmayan' bir sebeple (ağır hastalık, doğal afet vb.) bir kesin süreyi kaçırması halinde başvurulabilen istisnai bir yoldur. Tarafın ihmali, unutkanlığı veya hatası gibi nedenlerle sürenin kaçırılması, eski hale getirme talebi için geçerli bir gerekçe oluşturmaz. Dolayısıyla, bu iki haftalık süreye uyulması, hak kaybı yaşamamak için kritik öneme sahiptir.