TCK m. 128 kapsamındaki iddia ve savunma dokunulmazlığı ile TCK m. 26/1'de düzenlenen 'hakkın kullanılması' hukuka uygunluk nedeni arasında nasıl bir ilişki vardır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #61249

TCK m. 128'de düzenlenen iddia ve savunma dokunulmazlığı, TCK m. 26/1'de düzenlenen 'hakkın kullanılması' genel hukuka uygunluk nedeninin, ceza muhakemesi alanındaki özel bir görünüm şeklidir. TCK m. 26/1, 'Hakkını kullanan kimseye ceza verilmez.' diyerek genel bir ilke koyar. Anayasa m. 36'da güvence altına alınan iddia ve savunma hakkı (hak arama hürriyeti) da bu kapsamda bir haktır. Dolayısıyla, bir kişi iddia ve savunma hakkını kullandığında, aslında TCK m. 26/1 anlamında bir hakkını kullanmış olur ve bu eylem hukuka uygundur. Ancak kanun koyucu, iddia ve savunma hakkının sınırlarını ve bu hakkın kullanımı sırasında söylenen sözlerin hangi koşullarda hakaret veya iftira suçu oluşturmayacağını özel olarak düzenleme ihtiyacı duymuş ve TCK m. 128'i ihdas etmiştir. TCK m. 128, bu hakkın kullanılabilmesi için 'isnadın somut vakıalara dayanması' ve 'uyuşmazlıkla bağlantılı olması' gibi özel şartlar getirmiştir. Bu nedenle, TCK m. 128, genel hüküm olan TCK m. 26/1'e göre 'özel norm' niteliğindedir. Bir olayda iddia ve savunma dokunulmazlığı tartışılıyorsa, 'özel normun önceliği' ilkesi gereğince doğrudan TCK m. 128 uygulanır.