Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme nedeniyle düşmesi (Anayasa m. 84/2) halinde, milletvekilliği düşen kişinin Anayasa Mahkemesi'ne 'bireysel başvuru' yapma hakkı var mıdır? Varsa bu başvurunun konusu ne olabilir?

Evet, vardır. Ancak bu başvurunun konusu, TBMM Genel Kurulu'nun milletvekilliğini düşürme işlemi değil, düşmeye neden olan 'kesinleşmiş mahkumiyet hükmünün' kendisidir. Sağlanan 'Milletvekilliğinin Düşmesi' metninde bu ayrım net bir şekilde yapılmıştır. Anayasa m. 85, kesin hüküm giyme nedeniyle düşme haline karşı AYM'ye iptal davası yolunu kapatmıştır. Ayrıca 6216 sayılı Kanun'un 45/3. maddesi, yasama işlemlerinin doğrudan bireysel başvuru konusu olamayacağını belirtir. TBMM'nin kesinleşmiş kararı okuma işlemi de bu kapsamdadır ve bireysel başvuruya konu edilemez. Ancak, milletvekilliği düşen kişi, düşmeye neden olan ve tüm olağan kanun yolları tüketilmiş olan mahkumiyet kararının, adil yargılanma hakkı gibi temel bir hakkını ihlal ettiği iddiasıyla, AYM'ye bireysel başvuruda bulunabilir. Eğer AYM, bu başvuruyu kabul edip bir hak ihlali kararı verirse, bu durum yargılamanın yenilenmesine yol açabilir ve sonuçta mahkumiyet kararı ortadan kalkarsa, kişi milletvekilliği sıfatını yeniden kazanabilir.