5237 sayılı TCK'nın 1. maddesinin gerekçesinde, ceza kanunlarının bir ülkedeki 'siyasi rejimin niteliğini' gösterdiği ifade edilmektedir. Bu ifadeyle ne anlatılmak istenmektedir?
TCK m. 1'in gerekçesindeki bu ifade, bir ülkenin ceza hukukuna hakim olan felsefe, değerler ve temel ilkelerin, o ülkenin yönetim biçiminin (demokratik mi, totaliter mi olduğunun) bir yansıması olduğunu anlatır. Gerekçede belirtildiği gibi, totaliter devletler, ideolojilerini dayatmak ve rejimi korumak için ceza kanunlarını bir baskı aracı olarak kullanır, kişi hak ve özgürlüklerini geniş biçimde sınırlar veya ortadan kaldırırlar. Buna karşılık, demokratik hukuk devletleri, ceza kanunlarının keyfi kullanılmasını önlemek için 'kanunilik', 'kusur', 'eşitlik', 'oranlılık' gibi temel ilkeleri anayasalarıyla güvence altına alırlar. Dolayısıyla, bir ceza kanununun birey özgürlüklerini mi yoksa devlet otoritesini mi önceliklendirdiği, temel haklara ne ölçüde saygı gösterdiği, o ülkenin siyasi rejiminin özgürlükçü mü yoksa baskıcı mı olduğunun en önemli göstergelerinden biridir. TCK m. 1'in amacı da, kanunun özgürlükçü bir karaktere sahip olduğunu en başta vurgulamaktır.