HMK m. 20 uyarınca verilen 'davanın açılmamış sayılması' kararı ile HMK m. 150 uyarınca 'dosyanın işlemden kaldırılması' ve sonrasında davanın açılmamış sayılması kararı arasındaki temel fark nedir?

Her iki durumda da sonuç davanın açılmamış sayılması olsa da, bu sonuca götüren usuli süreçler ve nedenler farklıdır. 1) HMK m. 20 - Görevsizlik/Yetkisizlik Sonrası: Bu durumda, mahkeme esasa ilişkin bir karar vermiştir (görevsizlik/yetkisizlik). Davanın devamı, taraflardan birinin kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde dosyayı görevli/yetkili mahkemeye gönderme talebinde bulunması şartına bağlıdır. Bu talep yapılmazsa, dava takip edilmemiş sayılır ve ilk kararı veren mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. 2) HMK m. 150 - Tarafların Duruşmaya Gelmemesi/Takipsiz Bırakma: Bu durumda, taraflar usulüne uygun davete rağmen duruşmaya gelmez veya geldikten sonra davayı takip etmeyeceklerini bildirirlerse, mahkeme dosyanın 'işlemden kaldırılmasına' karar verir. Bu karardan itibaren üç ay içinde taraflardan biri dilekçeyle başvurarak davayı yenilemezse, dava 'açılmamış sayılır'. Temel fark, HMK m. 20'de bir görev/yetki kararı sonrası usuli bir yükümlülüğün yerine getirilmemesi söz konusuyken, HMK m. 150'de davanın genel olarak taraflarca takip edilmemesi durumu söz konusudur. Süreler ve prosedürler de farklıdır.