TCK m. 2'de düzenlenen 'suçta ve cezada kanunilik' ilkesinin temel unsurları nelerdir ve bu ilkenin bir sonucu olan 'kıyas yasağı' ne anlama gelmektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #61019

'Suçta ve cezada kanunilik' (nullum crimen, nulla poena sine lege) ilkesi, ceza hukukunun en temel güvencesidir. Unsurları şunlardır: 1. Belirlilik (Lex Certa): Suç tanımları ve cezalar kanunda açık ve net bir şekilde belirtilmelidir. 2. Kanunilik: Suç ve ceza ancak kanunla (yasama organı tarafından) konulabilir. İdarenin düzenleyici işlemleriyle (yönetmelik, genelge vb.) suç ve ceza yaratılamaz (TCK m. 2/2). 3. Geriye Yürümeme (Lex Praevia): Kanunlar, yürürlüğe girdikten sonra işlenen fiillere uygulanır. Failin aleyhine olan kanun geriye yürütülemez (TCK m. 7). 4. Kıyas Yasağı (Lex Stricta): Kanunda açıkça suç olarak tanımlanmamış bir fiil, benzer bir suça benzetilerek (kıyas yapılarak) cezalandırılamaz. TCK m. 2/3, bu yasağı açıkça düzenler ve kıyasa yol açacak şekilde geniş yorum yapılamayacağını da belirtir. Bu, kanunilik ilkesinin bir gereği olarak, hâkimin keyfi yorumlarla suç ve ceza alanını genişletmesini önleyerek bireysel özgürlükleri güvence altına alır.