İhtiyati tedbir kararına karşı yapılan itirazın (HMK m. 394) incelenmesi sırasında mahkemenin tarafları dinlemesi bir zorunluluk mudur, yoksa takdir yetkisi midir?

Bu bir zorunluluktur, ancak mutlak değildir. HMK m. 394/4, 'Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder' diyerek, dinlemenin kural olduğunu belirtir. Bu, hukuki dinlenilme hakkının (Anayasa m. 36) bir gereğidir. Mahkeme, itiraz üzerine daha sağlıklı bir karar verebilmek için tarafların ve ilgili üçüncü kişilerin görüşlerini almalıdır. Ancak aynı fıkranın devamında, 'gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir' denilerek bir istisna getirilmiştir. Yani, usulüne uygun olarak davet edilmelerine rağmen taraflar duruşmaya katılmazlarsa, mahkeme dosyayı sürüncemede bırakmamak adına dosya üzerinden de karar verebilir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2014/385 E. sayılı kararı, taraflar davet edilmeden dosya üzerinden karar verilmesini hukuki dinlenilme hakkının ihlali sayarak bozma nedeni yapmıştır. Dolayısıyla, davet bir zorunluluk, gelmemeleri halinde dosya üzerinden karar verme ise bir istisnadır.