Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2017/5129 sayılı kararında, mahkemenin Yargıtay'ın görevsizlik kararı verilmesi gerektiği yönündeki bozma ilamına uymasına rağmen, yeniden işin esasına girerek şikayeti reddetmesi neden hukuka aykırı bulunmuştur? 'Usuli kazanılmış hak' kavramı bu bağlamda ne ifade etmektedir?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2016/12911 E., 2017/5129 K. sayılı kararında, mahkemenin bu davranışı, 'usuli kazanılmış hak' ilkesine aykırılık nedeniyle bozulmuştur. Usuli kazanılmış hak, bir mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uymasıyla, artık o bozma kararında belirtilen hukuki ve usuli çerçeve ile bağlı hale gelmesini ifade eder. Bozma kararı, lehine olan taraf yararına bir 'usuli kazanılmış hak' doğurur ve mahkeme bu karardan dönemez, bozma gereklerine aykırı yeni bir hüküm kuramaz. Somut olayda, Yargıtay, mahkemenin görevsiz olduğuna ve görevsizlik kararı vermesi gerektiğine işaret ederek kararı bozmuştur. Mahkeme, 'bozmaya uyulmasına' karar vererek bu yöndeki hukuki değerlendirmeyi kabul etmiştir. Bu uyma kararıyla birlikte, davada görevsizlik kararı verilmesi gerektiği hususu, bozmadan yararlanan taraf lehine usuli kazanılmış hak haline gelmiştir. Mahkemenin bu aşamadan sonra yapması gereken tek şey, uyduğu bozma ilamı doğrultusunda görevsizlik kararı vermektir. Bunun yerine yeniden işin esasına girerek şikayeti reddetmesi, kendi uyma kararıyla çelişmesi ve usuli kazanılmış hakkı ihlal etmesi nedeniyle hukuka aykırı bulunmuştur. (Bkz: HMK m. 394, Yargıtay 12. HD, 2016/12911 E., 2017/5129 K. sayılı kararı)