CMK m. 231/11'e eklenen 'Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir. İtiraz mercii ancak bu fıkradaki koşullarla sınırlı olarak bir değerlendirme yapabilir.' hükmü, uygulamada nasıl bir denetim mekanizması öngörmektedir? Bu itirazın kapsamı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #60590

Bu hüküm, iki aşamalı bir denetim süreci yaratmaktadır. İlk aşama, 01.06.2024 sonrası verilen HAGB kararının kendisine karşı yapılan 'istinaf' başvurusudur. Bu aşamada BAM, hem esas hem usul yönünden tam bir denetim yapar. Eğer HAGB kararı bu denetimden geçip kesinleşirse, artık kararın esası (suçun sübutu, nitelendirme vb.) sorgulanamaz. İkinci aşama, denetim süresinde yükümlülüklerin ihlali nedeniyle mahkemenin hükmü açıklamasıdır. CMK m. 231/11'e eklenen yeni itiraz hakkı, işte bu ikinci aşamaya ilişkindir. Bu itirazın kapsamı son derece sınırlıdır. İtiraz mercii (Ağır Ceza Mahkemesi), davanın esasını yeniden inceleyemez. Sadece, mahkemenin hükmü açıklarken CMK m. 231/11'deki koşullara uyup uymadığını denetleyebilir. Bu koşullar şunlardır: 1) Sanık denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlemiş midir? 2) Sanık denetimli serbestlik yükümlülüklerine aykırı davranmış mıdır? 3) Mahkeme, hükmü açıklarken takdir yetkisini (cezanın bir kısmını infaz etmeme, erteleme, seçenek yaptırıma çevirme) doğru kullanmış mıdır? İtiraz mercii, bu üç soru dışında bir inceleme yapamaz. (Bkz: sen.av.tr, 'Yeni Değişiklikle HAGB’nin Tatbikinde Ortaya Çıkabilecek Sorunlar' makalesi)