01.06.2024 sonrası verilen HAGB kararları istinaf kanun yoluna tabi olacaktır. Bu durumun, ilk derece mahkemelerinin HAGB kararı verme eğilimleri ve yargılama kalitesi üzerindeki potansiyel etkilerini, değişiklik öncesi 'itiraz' yolu ile karşılaştırarak analiz ediniz.

Değişiklik öncesi dönemde, HAGB kararlarına karşı sadece usuli ve şekli bir denetim imkanı sunan 'itiraz' yolu mevcuttu. Bu durum, uygulamada bazı ilk derece mahkemelerinin, dosyanın esasını derinlemesine incelemek yerine, HAGB koşulları oluştuğunda bu kurumu kolayca uygulayarak dosyayı sonlandırma eğilimine girmesine neden olabiliyordu. Sanık da beraat etme ihtimali olsa dahi ceza alma riskine karşı HAGB'yi kabul etmek zorunda kalıyordu. 01.06.2024 sonrası HAGB kararlarının 'istinaf' denetimine tabi olması, bu eğilimi değiştirebilir. Artık Bölge Adliye Mahkemeleri, HAGB kararını sadece şekli olarak değil, 'davanın esası' (maddi vaka, delillerin değerlendirilmesi, suçun unsurları vb.) yönünden de inceleyecektir. Bu durum, ilk derece mahkemelerini daha titiz bir yargılama yapmaya, delilleri eksiksiz toplamaya ve kararlarını daha sağlam gerekçelere dayandırmaya teşvik edebilir. Çünkü yetersiz bir kovuşturma ile verilen bir HAGB kararının istinafta bozulma ihtimali, itiraz yoluna göre çok daha yüksektir. Dolayısıyla, yeni düzenlemenin yargılama kalitesini artırma ve HAGB'nin 'kolay bir kaçış yolu' olarak kullanılmasını engelleme potansiyeli bulunmaktadır. (Bkz: sen.av.tr, 'Yeni Değişiklikle HAGB’nin Tatbikinde Ortaya Çıkabilecek Sorunlar' makalesi)