Milletvekilliği, kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı nedeniyle Anayasa m. 84/2 uyarınca düşen bir kişinin, bu mahkumiyet kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı bireysel başvuruda hak ihlali kararı verilirse, düşen milletvekilliği statüsü ne olur? Süreci açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #60578

Milletvekilliğinin düşmesine neden olan kesinleşmiş mahkumiyet kararı, Anayasa m. 85 kapsamında AYM'de iptal davasına konu edilemez. Ancak, milletvekilliği düşen kişi, bu mahkumiyet kararının adil yargılanma hakkı gibi temel bir hakkını ihlal ettiği iddiasıyla AYM'ye bireysel başvuruda bulunabilir. AYM, bireysel başvuru sonucunda bir hak ihlali tespit eder ve bu ihlalin ortadan kaldırılması için 'yargılamanın yenilenmesine' karar verirse, süreç şu şekilde işler: 1) AYM'nin ihlal kararı, milletvekilliğinin düşmesine neden olan mahkumiyet kararının 'kesinliğini' ortadan kaldırır. 2) Yargılamanın yenilenmesi sonucunda, ilk mahkumiyet hükmü ortadan kalkabilir veya sanık beraat edebilir. 3) Milletvekilliğinin düşmesinin hukuki dayanağı olan 'kesin hüküm' ortadan kalktığı için, milletvekilliği sıfatı da geri kazanılmış olur. Bu, TBMM'nin yeni bir kararına veya oylamasına bağlı değildir. Dönem bitmemişse, kişi milletvekilliği sıfatını ve buna bağlı hakları yeniden elde eder. Özetle, doğrudan düşme işlemine karşı değil ama düşmeye sebep olan mahkumiyet kararına karşı yapılan bireysel başvuru, dolaylı yoldan milletvekilliği statüsünün geri kazanılmasına yol açabilir. (Bkz: sen.av.tr, 'Düşmenin Denetimi' başlığı)