Anayasa m. 84/2 uyarınca bir milletvekilinin, seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giymesi nedeniyle milletvekilliğinin düşmesi, hangi usuli işlemle gerçekleşir? TBMM Genel Kurulu'nun bu süreçteki rolü nedir ve bu düşme kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılabilir mi?

Anayasa m. 84/2'ye göre, milletvekilliğine seçilmeye engel bir suçtan (Anayasa m. 76'da sayılan) kesin hüküm giyen bir milletvekilinin milletvekilliği, bu husustaki 'kesinleşmiş mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle' kendiliğinden (ipso jure) düşer. Bu süreçte TBMM Genel Kurulu'nun rolü, bir oylama yapmak veya bir karar almak değil, sadece ilandır. Kesinleşmiş mahkeme kararının Genel Kurul'da okunmasıyla düşme işlemi hukuki sonuçlarını doğurur. Bu nedenle metinde de belirtildiği gibi bu durum 'düşürülme' değil, 'düşme' olarak nitelendirilmelidir. Anayasa m. 85, milletvekilliğinin düşmesi kararlarına karşı Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılabilecek halleri sınırlı olarak saymıştır. Bunlar m. 84/1 (istifa), m. 84/3 (bağdaşmayan görevi sürdürme) ve m. 84/4 (devamsızlık) fıkralarıdır. Anayasa m. 85, m. 84/2'yi açıkça kapsam dışında bıraktığı için, kesin hüküm giyme nedeniyle milletvekilliğinin düşmesi işlemine karşı Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılamaz. Anayasa Mahkemesi'nin 2020/50 E. sayılı kararında da bu yetkisizlik durumu teyit edilmiştir. (Bkz: sen.av.tr, 'Milletvekilliğinin Düşmesi ve Düşmenin Denetimi' makalesi)