HMK m. 20'nin gerekçesinde, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talebinin, kararı veren mahkemeye yapılmasının 'daha pratik bir yol' olduğu belirtilmiştir. Bu tercihin ardındaki usul ekonomisi ve pratik gerekçeleri, dosyanın doğrudan görevli/yetkili mahkemeye gönderilmesinin yaratabileceği potansiyel sorunlarla karşılaştırarak açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #60567

HMK m. 20 gerekçesinde belirtilen 'pratik yol' tercihinin ardındaki temel gerekçeler şunlardır: 1) Dosyanın Tek Bir Yerde Toplanması: Görevsizlik/yetkisizlik kararı verildiğinde dava dosyası ve tüm ekleri kararı veren mahkemededir. Talebin bu mahkemeye yapılması, dosyanın gönderilmesi için gerekli işlemlerin (masraf hesabı, tebligatlar vb.) dosyanın fiziken bulunduğu yerde yapılmasını sağlar. 2) Görevli Mahkemenin Bilgisizliği: Eğer talep doğrudan görevli/yetkili olduğu iddia edilen mahkemeye yapılsaydı, o mahkemenin böyle bir davadan veya dosyadan haberi olmayacaktı. Bu durumda görevli mahkemenin, görevsizlik kararını veren mahkemeden dosyayı istemesi gerekecek, bu da ek bir yazışma ve zaman kaybı yaratacaktı. 3) Masraf ve Avansların Yönetimi: Gönderme masrafları ve yeni mahkemenin tebliğ giderleri, kararı veren mahkemedeki avanstan karşılanır. Bu avansın yönetimi ve yetersiz kalması halinde talepte bulunandan alınması gibi işlemler, dosyanın bulunduğu mahkemece daha kolay ve pratik bir şekilde yürütülebilir. Doğrudan görevli mahkemeye başvurulsaydı, bu mahkemenin masrafları talep etmesi ve dosyayı getirtmesi daha karmaşık bir süreç olurdu. Bu nedenlerle kanun koyucu, dava takip iradesinin, dosyanın bulunduğu mahkemeye bildirilmesini usul ekonomisi açısından daha pratik ve etkin bir yol olarak kabul etmiştir. (Bkz: HMK m. 20 Gerekçesi)