Gıyapta hakaret suçunda (TCK m. 125/1) aranan 'ihtilat' unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin ispatı kime aittir ve Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 2021/16912 E. sayılı kararına göre eksik ispat durumunda mahkemenin nasıl bir karar vermesi gerekir?

Ceza yargılamasında 're'sen araştırma' ilkesi geçerli olduğundan, suçun unsurlarının varlığını ispat etme yükümlülüğü iddia makamındadır (Cumhuriyet Savcısı). Mahkeme de maddi gerçeği ortaya çıkarmak için delilleri kendiliğinden araştırmakla yükümlüdür. Gıyapta hakaret suçunda 'ihtilat' (hakaretin en az üç kişi tarafından öğrenilmesi) unsuru, suçun objektif cezalandırılabilme şartı olduğundan, bu unsurun şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerekir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 28.11.2023 tarihli, 2021/16912 E., 2023/24827 K. sayılı kararında bu durum açıkça görülmektedir. Karara konu olayda, hakaretin üç tanığın huzurunda sarf edildiği iddia edilmesine rağmen, tanıklardan sadece ikisi bu sözleri doğrularken, üçüncü tanık duymadığını beyan etmiştir. Bu durumda, ihtilat unsuru için gereken 'en az üç kişinin öğrenmesi' koşulu ispatlanamamıştır. Yargıtay, bu nedenle, ihtilat unsurunun ne suretle oluştuğu kanıtlarıyla açıklanıp tartışılmadan, 'eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle' mahkumiyet hükmü kurulmasını hukuka aykırı bularak kararı bozmuştur. Bu, 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesinin bir yansımasıdır.