TCK m. 13'te, vatandaş veya yabancı tarafından yurtdışında işlenmesine rağmen Türk kanunlarının uygulanacağı suçlar katalog halinde sayılmıştır. Bu suçların ortak özelliği nedir ve neden bu suçlar için 'mülkilik' ilkesinden sapılarak evrensel bir yargı yetkisi benimsenmiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #60369

TCK m. 13'te sayılan suçların (soykırım, insanlığa karşı suçlar, işkence, uyuşturucu ticareti, parada sahtecilik, fuhuş, uçak kaçırma vb.) ortak özelliği, uluslararası toplumun bütününü ilgilendiren, evrensel nitelikteki ağır suçlar olmalarıdır. Bu suçlar, sadece işlendikleri ülkenin değil, tüm devletlerin ortak menfaatlerini ve hukuki değerlerini ihlal ederler. Bu nedenle, ceza hukukunun temel ilkesi olan 'mülkilik' (suçun işlendiği yer kanunlarının uygulanması) ilkesinden sapılarak, bu suçlar için 'evrensellik' ilkesi benimsenmiştir. Evrensellik ilkesi, bir suçun failinin ve mağdurunun kim olduğuna veya suçun nerede işlendiğine bakılmaksızın, faili yakalayan devletin yargılama yetkisine sahip olmasını ifade eder. TCK m. 13, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle üstlendiği 'aut dedere aut judiciare' (ya geri ver ya yargıla) yükümlülüğünün bir gereğidir. Amaç, bu tür ciddi suçların faillerinin hiçbir ülkede cezasız kalmamasını sağlamak ve uluslararası adli iş birliğini güçlendirmektir.