HMK m. 20'ye dayalı bir 'davanın açılmamış sayılması' kararı, mahkeme tarafından re'sen mi verilir yoksa tarafların talebi gerekir mi? Kararın hukuki niteliği nedir?

HMK m. 20/1'in son cümlesi, 'Aksi takdirde dava açılmamış sayılır ve görevsizlik veya yetkisizlik kararı veren mahkemece bu konuda re'sen karar verilir.' hükmünü amirdir. Bu hüküm uyarınca, iki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi talebinde bulunulmadığını tespit eden mahkeme, bu kararı tarafların bir talebi olmaksızın 're'sen' (kendiliğinden) verir. Bu, mahkeme için bir zorunluluktur. Kararın hukuki niteliği, davanın esasına girmeyen, usuli bir son karardır. Bu karar, davayı esastan sona erdirmediği için maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmez. Sadece o dava dosyasının usulüne uygun takip edilmediği için işlemden kaldırıldığını tespit eder. Davacı, hak düşürücü veya zamanaşımı süreleri dolmamışsa, aynı davayı yeniden açma hakkını kaybetmez.