Aynı taraflar ve konu hakkında daha önce açılan bir davanın 'açılmamış sayılmasına' karar verilmiş ve bu karar henüz kesinleşmemişse, aynı konuda yeni bir dava açılması halinde 'derdestlik' (HMK m. 114/ı) itirazı kabul edilebilir mi? Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2016/5240 E., 2017/11253 K. sayılı kararı bu konuda neyi hükme bağlamıştır?

Hayır, kabul edilemez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, ilgili kararında bu durumu ayrıntılı olarak açıklamıştır. Derdestlik, bir davanın görülmekte (derdest) olmasını gerektirir. Bir davanın 'açılmamış sayılmasına' karar verilmesi, davanın esası hakkında bir hüküm kurulmadığı anlamına gelir ve bu kararlar kesin hüküm oluşturmaz. Yargıtay, davanın açılmamış sayılması kararının temyiz edilebilir nitelikte olduğunu ancak derdestlik yönünden bu kararın kesinleşmesini aramaya gerek olmadığını belirtmiştir. Dolayısıyla, açılmamış sayılmasına karar verilen bir dava, HMK m. 114/ı anlamında 'görülmekte olan' bir dava değildir. Bu nedenle, ilk dava hakkında açılmamış sayılma kararı verilmişken, aynı konuda yeni bir dava açılması halinde derdestlik ilk itirazının kabulü ile davanın usulden reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuş ve karar bozulmuştur.